Is eenzaamheid een ziekte?

Eenzaamheid is een vaak voorkomende menselijke emotie, eentje dat complex en uniek is voor iedere persoon. Het kan een uitdaging zijn voor iedereen, op elke leeftijd. Kinderen op de speelplaats kunnen moeite hebben om vrienden te maken, nieuwe mama’s voelen zich geïsoleerd, gescheiden mannen kunnen de steun uit hun omgeving verliezen, oudere mensen hebben moeite om het alleen te redden thuis - misschien na iemand te verliezen - en kunnen zich terugtrekken en niemand hebben om mee te spreken voor dagen aan een stuk. Eenzaamheid wordt erkend als een voorbode en oorzaak van een fysieke en mentale gezondheid en is ooit omschreven als een ‘verborgen killer’ vooral onder de oudere mensen. In het Verenigd Koninkrijk concludeerde een studie dat eenzaamheid net zo schadelijk is als roken en overwicht.

Eenzaamheid wordt gedefinieerd op twee manieren. Er is de voor de hand liggende definitie, dat ‘alleen zijn’ is, maar eenzaamheid is ook de perceptie alleen te zijn, en daarom het gevoel hebben geïsoleerd te zijn. De definitie gaat hand in hand met negatieve gevoelens van neerslachtigheid, verdriet, of het gevoel dat je alles kwijt bent.

Onderzoek wijst uit dat mensen die eenzaam zijn meer risico lopen op biologische-, psychologische-en gedragsproblemen. In het ergste geval kan eenzaamheid de oorzaak zijn van suïcidale gedachten en dementie.  Het kan een invloed hebben op het immuun- en cardiovasculair systeem, en kan ook leiden tot een achteruitgang van het algemeen welzijn. Eenzaamheid kan een oorzaak zijn van slapeloosheid, een verminderde eetlust, depressie en verslavingen. Eenzaamheid wordt meer en meer gezien als ziekte (vooral bij ouderen) en wordt ook op deze manier behandeld.

Er zijn drie categorieën van eenzaamheid

• Situationele eenzaamheid: Veroorzaakt door sociale en economische factoren zoals leven buiten een gemeenschap, of geen geld hebben. Omgevingsfactoren kunnen ook een rol spelen bij iemand die ver is moeten verhuizen uit de omgeving van vrienden en familie, of die niet kan reizen door invaliditeit, gebrek aan transportmogelijkheden en/of de daarbij horende kosten. Er kunnen ook persoonlijke conflicten geweest zijn die leiden tot afbreken van relaties.
• Ontwikkelende eenzaamheid: Iedereen heeft nood aan relaties, maar velen onder ons hebben ook wat tijd alleen nodig. Soms kunnen we deze noden niet goed in balans houden, en voor we het weten hebben we niemand om ons toe te wenden.
• Interne eenzaamheid: Veel mensen leven op zichzelf maar zijn nooit eenzaam; ze gebruiken hun tijd voor zelfgroei. Anderen zien constant mensen, maar zien zichzelf als eenzaam. Ze voelen zich afgescheiden en ‘leeg’. Hun verlangen voor contact en intimiteit met anderen, strookt niet met de realiteit. Dit is waarschijnlijk vooral zo voor mensen met een laag zelfbeeld of weinig zelfvertrouwen. Eenzaamheid erodeert je zelfvertrouwen en gevoel van eigenwaarde, wat leidt tot stress en angsten.

Levensveranderingen als triggers

Vele levensveranderingen zijn triggers voor eenzaamheid. Starten met school bijvoorbeeld, haalt je van thuis weg. Kinderen krijgen, is voor vele vrouwen een trigger om hun zelfidentiteit te verliezen. Afscheiding, scheiding, iemand verliezen, kan allemaal eenzaamheid veroorzaken. Fysieke problemen ook – gehoorverlies, zicht, mobiliteit enz. – kunnen allemaal leiden tot eenzaamheid.

Het stigma mentale gezondheid

Eenzaamheid, als een gemoedstoestand, kan met succes behandeld worden als een mentaal gezondheidsprobleem. Maar natuurlijk heb je het stigma rond mentale gezondheidsproblemen. Je eenzaamheid zien als zwakte, iets waar je verantwoordelijk voor bent, kan schadelijk zijn. Je voelt je misschien beschaamd wanneer dat eigenlijk niet hoeft. Veel mensen leven in eenzaamheid maar hebben het moeilijk om te zeggen dat ze eenzaam zijn, dus we kennen de ervaringen van anderen niet.

Tips voor omgaan met eenzaamheid

• Ga eens na waarom je je eenzaam voelt. Is het een gebrek aan menselijk contact? Of is het menselijk contact dat je hebt niet diep genoeg? Zijn er omgevings- sociale of economische factoren op het werk?
• Neem elke kans die je hebt om nieuwe mensen te leren kennen. Stel hen vragen over zichzelf. Probeer een beetje te tetteren. Schrijf je in bij verenigingen of cursussen. Misschien kan je ergens werken als vrijwilliger en mensen ontmoeten die ook alleen of eenzaam zijn. Je vindt online fora om contacten te maken, maar bescherm je persoonlijke details goed en houd je verwachtingen laag en realistisch.
• Stel jezelf open. Als je open bent, zullen mensen zich openen naar jou toe. Dit zal het contact verdiepen.
• Zet er niet te veel haast achter. Dag per dag. Dit is vooral zo als je al een tijdje eenzaam of alleen bent. Nieuwe mensen kunnen overweldigend zijn.
• Vergelijk jezelf nooit met iemand anders. Iedereen is anders en we hebben allemaal verschillende noden. Misschien heb je genoeg met één soulmate, iemand anders heeft liever tien goede kennissen.
• Vraag om ondersteuning door een specialist als je dat nodig hebt. Er zijn gemeenschapsgroepen beschikbaar in de meeste gebieden, en je dokter kan therapie aanbevelen als dat iets is dat je kan helpen.
• Zorg voor voldoende slaap. Insomnia kan een impact hebben op hoe je je voelt op dagelijkse basis.
• Neem stappen om je zelfvertrouwen te verbeteren. Meer vertrouwen hebben in jezelf en wie je bent kan een echte boost geven aan hoe je je voelt. Je voelt je misschien minder eenzaam, of je kan het makkelijker vinden om andere mensen te bereiken.

Negeer nooit eenzaamheid

Onthoud, we hebben allemaal vriendschap nodig om te overleven. Als je je neerslachtig en eenzaam voelt, neem dan stappen om dit probleem aan te pakken. We zijn betere mensen wanneer ons onderdeel voelen van de gemeenschap en anderen rondom ons hebben. Andere mensen helpen ons gemotiveerd te blijven, en helpen ons door het leven wanneer we hindernissen tegenkomen, wat we allemaal hebben.

Onderneem vandaag stappen.

Veel succes!

Andere artikelen

Zit je vast in het verleden?

Betrap je jezelf er vaak op dat je veel nadenkt over je verleden? Zou je willen dat je de klok kon terugdraaien naar vervlogen tijden of de dingen zoals ze waren voordat Covid de wereld ontwrichtte?

Top 10 van gewoontes die je verjongen

Is het mogelijk om de klok terug te draaien en het verouderingsproces terug te draaien? Van het verven van je haar tot het bleken van de tanden; er is een breed scala aan cosmetische opties om je er jeugdiger uit te laten zien. Maar er is ook een reeks oplossingen bekend waarvan is aangetoond dat ze het verouderingsproces vertragen of zelfs omkeren. 

7 factoren voor het opbouwen van een hechte familie

Alle ouders willen het beste voor hun kinderen. Het bouwen aan hechte familiebanden die voor altijd sterk zullen zijn, is het geheim om je kinderen te zien gedijen. Gezinnen floreren het beste als ieder lid zich sterk verbonden voelt met ieder ander gezinslid. Dit geeft namelijk een gelukkig en veilig gevoel, maar ook zelfvertrouwen.

Wie zijn de (verrassend) gelukkigste mensen ter wereld?

Voor het derde jaar op rij staat Finland bovenaan in het World Happiness Report als het gelukkigste land ter wereld. Het resultaat zou iedereen kunnen verbazen die gelooft dat zonneschijn een essentieel ingrediënt is voor geluk: het land ziet slechts 8 uur daglicht tijdens het diepst van de winter. Zelfs sommige Finnen vinden dat ze de overwinning niet verdienen. Hoe nauwkeurig is het World Happiness Report en wat is het geheim van Finlands succes?

De laatste zomerprikjes

Of we het nu graag hebben of niet, de zomer loopt op z'n eind. Met heimwee blikken we terug op een tijd van lekkere hapjes en drankjes, terrasjes doen met vrienden, lekker lang in de zon liggen,… Wat ons te wachten staat, is koude en nattigheid en binnen gaan zitten. Dat heel wat mensen zich bij deze gedachte niet lekker voelen, is niet abnormaal.

Crashdieet: garantie op crashen

Er is de laatste tijd nogal wat te doen rond de zogenaamde crashdiëten. Het is consumentenvereniging Testaankoop die de stok in het hoenderhok gooide. Zij haalden aan dat het maken van publiciteit voor deze crashdiëten ethisch onverantwoord is.

Een nieuw jaar, een nieuwe ik

Waarom zou je jezelf niet aan een verandering toewijden dit jaar? Hier zijn onze tips om je goede voornemens vol te houden.

10 subtiele manieren om zelfverzekerder over te komen

Niemand voelt zich de hele tijd zelfverzekerd! Maar of het nu op het werk, als ouder of in je relatie is; zelfverzekerd overkomen is het geheim van succes. Volg onze tips en je komt zelfverzekerder over in elke situatie.

Waarom je niet de beste bent

Wat zijn jouw doelen in het leven? Plan je rijk te zijn, een topvoetballer, een goede ouder of de eerste minister te worden? Hoe je ook je leven plant, vroeg of laat zal je obstakels tegenkomen die je voorkomen je doelen te bereiken.

Is de wereld zoals we die kennen voorbij?

COVID-19 heeft de wereld de afgelopen maanden flink op zijn kop gezet en regeringen over de hele wereld moesten ongekende maatregelen nemen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De snelle veranderingen hebben een grote impact gehad op bijna elk aspect van ons leven.